Meveraünnehir'de Allah Dostlarının İzleri
Yazar: Düşünce Günlüğü   |    Yayın Tarihi: 15 Ekim 2017   |    356 Kişi tarafından görüntülendi.
Erbabınca malumdur ki ülkemizde altın silsile olarak bilinen nakşbend meşayih zinciri tıpkı ilim ehli gibi belli dönemlerde İslâm coğrafyasının bir bölgesinden belli bir süre sonra bir başka bölgesine intikal etmiş ve oralarda hizmetlerini sürdürmüştür.
 Benim bilebildiğim kadarıyla genellikle başlangıç noktaları Medine-i Münevvere'den sonra Irak (Kûfe ve sonra Bağdat), akabinde Horasan bölgesi yani Dicle ile Amuderya (Ceyhun) arası olmuş, daha sonra Amuderya nehrinin ötesine (Mâverâünnehir) intikal etmiş, oradan bir dönem Hint alt kıtasında geçmiş ve nihayet Şam şehirleri üzerinden Anadoluya gelmiştir. Bu güzergâhın istisnaları elbette vardır. 
Sadede gelecek olursak, Gazalî'nin şeyhi Ebû Ali Fârmedî ve daha sonra Yusuf Hemedânî ile temsil edilen Horasan meşayıhı Abdülhâlık Gucdüvânî ile Buhara'ya intikal etmiş ve artık Hâcegân olarak anılan yol haline gelmiştir. Gucdüvânî'den Arif Rivgerî'ye, ondan Mahmud İncir Fağnevî'ye, ondan Ali Râmîtenî'ye ondan Muhammed Baba Semmâsî'ye ondan Seyyid Emir Külâl'e ondan Bahauddîn Nakşbend'e ondan Alauddîn Attâr'a ondan Ubeydullah Ahrâr'a ondan Muhammed Zâhid'e ondan Derviş Muhammed'e ondan oğlu Hâce Emkînegî'ye intikal etmiştir. Hâce Emkînegî silsilenin Mâverunnehir'deki son temsilcisidir. İşte biz bugün Semerkand yakınlarında bulunan Kitab ilçesine gidip bu topraklardaki halkanın son iki temsilcisi baba ve oğlun köylerini bulup kabirlerini ziyaret ettik. 
Yeri gelmişken şunu da belirteyim. Hâce Emkînegî hilafeti Delhi'den gelen mürîdi Hace Bâkîbillah'a vermiş ve böylece silsile Hindistan'a intikal etmiştir. Hâcegân yolunun son temsilci Delhi'de medfun olan Hâce Bakibillah'tır. Ondan emaneti alan ise İmam Rabbânî es-Serhindî (Müceddid-i Elfi Sânî)'dir. Artık bu büyük isimle birlikte hacegân bitmiş Müceddidî yolu başlamıştır. Bu yolun Anadolu’ya intikali ise Mevlânâ Halid-i Bağdadî ile gerçekleşmiştir. Bağdadî Hindistan'a gidip Abdullah Dihlevî'den hilafeti almıştır. Bugün Türkiye'deki bütün Nakşîler Hâlidîdir. Cenab-ı Hak geçen yıl Müceddidî halkaların tamamını ziyaret etmeyi fakire nasip etmişti. Bu yıl da iki isim hariç Hacegân’ın tamamını ziyareti nasip etti Hamdolsun.

Prof.Dr.Ahmet ÜNSAL

AYBÜ İslami İlimler Fakültesi 
Öğretim Üyesi


PAYLAŞ